Odporność i zdrowie
Jak poradzić sobie z niejadkiem?
Iwona Sakowska – Maliszewska
specjalista pediatrii i gastroenterologii
Centrum Pediatrii w Sosnowcu
Janusz Korczak wielki pediatra, pedagog, pisarz powiedział, że dziecko je tyle ile potrzebuje i ani trochę więcej. Często nam rodzicom trudno to zrozumieć, często nam lekarzom trudno to wyjaśnić..
Kiedy w gabinecie pojawia się zatroskana mama, skarżąca się, że jej dziecko „żyje powietrzem” muszę stawić czoła problemowi małego pacjenta, ale też problemowi matki żyjącej w przekonaniu o popełnianych błędach, czy o chorobie dotąd u jej pociechy nierozpoznanej. Moim zadaniem jest więc rzetelne określenie stopnia rzeczywistych niedoborów żywieniowych i uspokojenie rodzica, bo jego nerwowość, zmuszanie dziecka do jedzenia, skupianie całego świata wokół talerza nikomu nie wychodzi na dobre.
Droga Mamo, jeśli jest w Tobie lęk związany z małym niejadkiem zapraszam do Poradni Gastrologicznej, bo lękowi trzeba spojrzeć w oczy i go wyeliminować.
Przedstawię Ci skrótowo kilka etapów, które razem przejdziemy podejmując próbę wspólnego rozwiązania problemu:
1. Wywiad ciążowo-porodowy, podczas którego analizujemy:
- przebieg ciąży
- masę urodzeniową, która może świadczyć już o wewnątrzłonowym zaburzeniu wzrastania
- stan zdrowia dziecka w okresie noworodkowym
2. Przebieg przyrostów masy ciała i wzrostu w siatkach centylowych, tak, by określić jaki tor rozwojowy jest przypisany dziecku i czy sposób żywienianie wpływa na zaburzenie tego procesu
3. Dokładna analiza tego, co pociecha zjada (zwykle proszę o spisanie dokładnie wszystkiego co zjadła dzień po dniu, w ciągu 3-5 dni) i próba podliczenia, czy dziecko zabezpiecza w diecie swoje zapotrzebowanie na energię (kalorie) oraz podstawowe składniki odżywcze (białko, tłuszcze, węglowodany).
4. Bardzo ważne jest także ile i co maluch wypija. Często okazuje się, że wysokosłodzonymi soczkami „zapija” uczucie głodu i siada do posiłków z brzuchem pełnym napoju.
5. Równie istotne jest czy ma stałe, regularne pory posiłków i nie jest „za wszelką cenę” dokarmiany między nimi, czy nie istnieje zjawisko, że biegając za nim, kiedy się bawi wciskamy mu do ust cokolwiek, tak, ze dziecko nawet nie wie, że je, bo jest zajęty swoim światem.
6. Rozmowa o jego osobowości i zachowaniach - to ważne, czy dziecko jest pogodne, żywotne, czy spokojnie śpi, jak często i na co choruje, jak się wypróżnia.
7. Badanie dziecka- oceniam ogólny stan zdrowia, postawę, wygląd skóry, włosów, paznokci, zębów, ilość tkanki podskórnej.
8. Ocena stanu odżywienia – to z mojej strony analiza wskaźników antropometrycznych mówiących o prawidłowym rozwoju fizycznym:
- obliczenie BMI (wskaźnik masy ciała) z umieszczeniem go w siatce centylowej
- wyznaczenie WMC (współczynnik masy ciała)
- pomiar fałdów skórnych
- bardziej specjalistyczne badania - zwykle przy wątpliwościach zalecam także badanie biochemicznych parametrów stanu odżywienia, świadczących o dobrym stanie nawet mało jedzącego organizmu
9. a. Stwierdzenie jakichkolwiek niedoborów uruchamia proces diagnostyczny prowadzący do rozpoznania przyczyny braku apetytu, podjęcia wstępnego leczenia, poprawy łaknienia, weryfikacji sposobu żywienia, uzupełnienia niedoborów w diecie małego pacjenta.
9. b. Stwierdzenie prawidłowego rozwoju mimo subiektywnego, rodzicielskiego odczucia niedożywienia dziecka pozwala mi na uspokojenie rodziny (często babć i dziadków) i zapewnienie, że pozostawimy problem w obserwacji, kontrolując co kilka miesięcy przyrosty masy ciała i ogólny stan zdrowia ich pociechy.