Odżywianie
Alergie i nietolerancja pokarmowa
Problemy pokarmowe
Jedną z obaw rodziców wprowadzających nowe dania w jadłospisie małego dziecka jest to, jak zareaguje jego organizm. Pomimo iż alergie i nietolerancja pokarmowa nie są powszechnym problemem, musimy umieć rozpoznać ich oznaki i przestrzegać zasad, pozwalających zidentyfikować potencjalny problem.
Alergia czy nietolerancja pokarmowa?
Reakcje te łatwo ze sobą pomylić. Ich objawy jednak różnią się.
Alergia pokarmowa to niepożądana reakcja układu immunologicznego na pokarm, który nie szkodzi osobom bez alergii. Organizm reaguje zwykle już po kilku minutach lub nawet sekundach od spożycia pokarmu. Objawy mogą być poważne, czasami nawet zagrażające życiu. Alergik odczuwa swędzenie, kicha, pojawia się opuchlizna języka lub warg, kaszel i trudności w oddychaniu.
O nietolerancji pokarmowej mówimy wtedy, gdy nieprzyjemne objawy wywołuje substancja, z którą organizm nie może sobie poradzić. Układ immunologiczny nie jest zaangażowany a sama reakcja występuje później – kilka godzin lub nawet dni od spożycia nie tolerowanego przez organizm pokarmu. Objawy dotyczą żołądka, bo nietolerancje żywności zwykle wiążą się z funkcjonowaniem układu trawiennego. Bóle brzucha, wzdęcia, rozwolnienie lub wymioty to najczęstsze objawy nietolerancji. Czasami występują również reakcje skórne, np. wysypka.
Oczywiście objawy takie mogą być oznaką choroby lub innego niepokojącego stanu. Jeśli dostrzegasz podstawy do obaw, skonsultuj się z lekarzem rodzinnym lub pielęgniarką środowiskową.
Czy alergia i nietolerancja pokarmowa utrzymują się przez całe życie?
Na szczęście wiele dzieci wyrasta z alergii i nietolerancji pokarmowych, jednak prawdopodobieństwo zależy od żywności wywołującej taką reakcję. Większość dzieci na przykład wyrasta z alergii na białka mleka krowiego podczas gdy uczulenie na orzechy utrzymuje się przez całe życie.
Pośpiech nie jest wskazany
Nowe produkty powinny być podawane dziecku przynajmniej w czterodniowych odstępach. Dzięki temu będzie można zorientować się, czy dany produkt wywołuje niepożądaną reakcję, czy może zwyczajnie dziecko nie ma jeszcze na taki pokarm ochoty.
Kolejna rada: nowe smaki wprowadzaj w dni robocze rano. Może brzmi to dziwnie, jest to jednak najodpowiedniejsza pora, jeśli mielibyście szukać pomocy.
Pokarmy, których należy unikać u najmniejszych dzieci
Niektóre pokarmy działają bardziej alergizująco niż inne. Dlatego w ich przypadku warto poczekać, aż dziecko trochę podrośnie. Wprowadzaj je do jadłospisu dziecka z największą ostrożnością, rób to w zgodzie ze schematem żywienia dziecka, nie przyspieszaj momentu podania. Obserwuj wszelkie zmiany w stanie zdrowia i zachowaniu dziecka. Pokarmy najmocniej uczulające to:
- Orzeszki ziemne i orzechy rosnące na drzewach
- Owoce morza
- Jaja i produkty jajeczne
- Mleko i nabiał
- Soja i produkty sojowe
- Zboża zawierające gluten (np. pszenica, jęczmień)
Istnieją różne opinie na temat wieku, w którym można próbować podawać dzieciom pokarmy alergizujące. Zaleca się, by nie podawać orzeszków ziemnych i produktów zawierających orzeszki ziemne przed trzecim rokiem życia, jeśli w rodzinie zanotowano przypadki alergii. Skonsultuj się z lekarzem, który zna Twoje dziecko i jego wcześniejsze nawyki żywieniowe.
Określono również pewne wskazania dla różnych produktów żywnościowych – znajdziesz je w schemacie żywienia dziecka. Zaleca się np., by nie podawać mleka krowiego dzieciom przed ukończeniem 3. roku życia. Związane jest to bardziej z nieodpowiednim składem mleka krowiego niż z ryzykiem alergii. Mleko krowie zawiera zbyt dużo białka i sodu obciążających niepotrzebnie nerki małego dziecka, ma zbyt niską zawartość żelaza oraz witamin, a także wielonienasyconych kwasów tłuszczowych
W jego składzie znajduje się natomiast zbyt dużo nasyconych kwasów tłuszczowych, niewskazanych w diecie dzieci.
Nie poleca się również podawania surowego miodu przed ukończeniem 1 roku życia. Należy unikać wszelkich produktów mogących spowodować zatrucie pokarmowe, w tym jaj na miękko lub niedogotowanych.
Dodatek soli, cukru i słodzików jest niewskazany u dzieci poniżej roku. Nie kupuj produktów o obniżonej zawartości tłuszczu, wybieraj raczej produkty pełnotłuste, zawierające energię i składniki odżywcze potrzebne dziecku do zdrowego rozwoju.